Akil kisiye sermayedir : Kisinin yaptigi iste basari saglamasi, aklini kullanmasi ile orantilidir.
Ayranim eksidir diyen olmaz : Her kisi neyi ele almissa onun iyi oldugunu savunur.
Babadan mal kalir, kemal kalmaz : Babasi ölen kisiye maddi varliklar kalabilir ama olgunluk ve fazileti miras olarak kalmaz.
Besle kargayi oysun gözünü : Kiymet bilmez kisiler kendilerine yapilan iyilige, kötülükle karsilik verebilirler.
Bal demekle agiz tatlanmaz : Güzel sözler söylemekle güzel seyler her zaman gerçeklesmez.
Cahilin dostlugundan alimin düsmanligi yegdir : Alim her seyi bilen kimsedir. Yaptiginin sonuçlarini bilir ve katlanir. Kendisi ile dost olmak mümkün oldugu gibi düsman olundugu zaman da bir noktada anlasmak mümkündür. Cahil kisiler iyi niyetli görünseler de onlarla anlasmak güçtür, hatta mümkün degildir.
Can çikmayinca huy çikmaz : Hayat boyu kazanilan aliskanliklar da gelisir. Ama degistirmek çok zordur. Kisi ölünceye kadar devam eder.
Cami ne kadar büyük olsa imam bildigini okur : Bir toplulukta çok kisi ve fikir olsa da karar verme yetkisine sahip kimseler, kendi bildiklerini uygularlar.
Çabuk parlayan çabuk söner : Layik olmadiklari makamlara getirilen kisilerin, bir süre sonra yetersizlikleri ortaya çikar.
Çürük tahta çivi tutmaz : Esas niteligi bozulmus bir seyi eski haline getirmek mümkün degildir.
Çalida gül bitmez, cahile söz yetmez : Güzelliklerin simgesi olan gülün çalida yasamasi düsünülemez. Ayni sekilde, cahil kisiye de sözün dogrusunu anlatmak mümkün degildir. Cahil oldugu için kendi bildiklerinin disinda da dogrularin bulundugunu kabul etmesi mümkün degildir.
Dag basindan duman eksik olmaz : Toplumda yüksek ekonomik ve sosyal seviyeye sahip insanlarin, bu konumlarindan kaynaklanan bir takim üzüntü ve sikintilari vardir. Bu durum, zenginlik ve yüksek makam devam ettigi sürece hiç eksilmez.
Dikensiz gül olmaz : Yasanan her basari ve mutlulugun yaninda, bu sürecin parçasi olan küçük olumsuzluklar da mevcuttur.
Evdeki hesap çarsiya uymaz : Planlanan durumlar ile ulasilan sonuç, her zaman ayni olmayabilir.
Geç olsun, güç olmasin (Basarilmasi çok zor isler için söylenir) : Yapilan islerin basariya ulasmasi ve birtakim engellerin ortadan kaldirilmasi için fazla zaman harcanmasinin ziyani yoktur.
Gezen ayaga tas deger : Gereksiz davranislarda bulunan kisiler, kendilerine zararli durumlarin ortaya çikmasina sebep olabilirler.
Horoz ölür, gözü çöplükte kalir : Uzun süre yasanan mekanlarin unutulmasi kolay olmaz.
Huylu huyundan vazgeçmez : Kisilik, uzun bir zaman diliminde olustugu için ani degisikliklere müsait degildir.
Irmak kenarina çesme yapilmaz : Birbirine zit verimlilikteki iki kurum veya sosyal müessesenin, ayni ortamda varliklarini sürdürmeleri zordur.
Irmaktan geçerken at degistirilmez : Yapilmaya baslanan bir iste, ilk zamanlar basari elde edilmeyebilir. Isin daha basarili yapilmasi için uygulanan yöntemler de degistirilebilir. Olumsuz bir ortamda yöntem degistirmek dogru degildir. Iyi sonuçlar vermez.
Kaçan balik büyük olur : Kisi elindeki imkanlari iyi ve zamaninda kullanmasini bilmelidir. Zamaninda kullanamaz ve firsati kaçirirsa küçük bir firsati büyükmüs gibi gösterir ve boyuna ayni seyleri söyler. Çünkü firsati degerlendirememenin ezikligini hisseder durur.
Koyunun bulunmadigi yerde keçiye Abdurrahman çelebi derler : Bir seyin çok kiymetlisi bulunmazsa daha asagi degerde olan kiymet ve itibar kazanir.
Kuru laf karin doyurmaz : Bir gayret göstermeden, bir yatirim yapmadan yalnizca bos sözlerle basari elde etmek mümkün degildir.
Laf ile peynir gemisi yürümez : Bir kimsenin kendini övmesi ile gereken iste gereken sonuçlar alinmaz.
Mahkeme kadiya mülk degil : Insan, yasami süresince güçlü makamlara gelebilir. Böyle makamlara gelince etrafindakilere böbürlenmemelidir. Çünkü gün gelecek,bu makami birakmak zorunda kalacaktir.
Nerede hareket, orada bereket : Çalismanin çok oldugu yerde, bu çalismalarin sonucu olan ürünler de çok olur.
Ödünç; güle güle gelir, aglaya aglaya gider : Ödünç verilirken veren de alan da güler yüzlüdür, mutludur. Ödünç alinan geri verilirken ise durum degisiktir. Para veren kimse de parasini zamaninda alamazsa taraflarin arasi çok çabuk bozulur.
Para ile imanin kimde oldugu bilinmez : Para bütün toplumlarda dikkati çeken bir araçtir. Iman ise tanri ile kul arasinda oldugu için baskalarinin bilmesine gerek yoktur. Söylenilmesi de acayiplik yaratir.
Pilavdan dönenin kasigi kirilsin : Kisi, bir olayin sonuçlanmasi için elinden gelen gayreti göstermelidir.
Rüzgara karsi tüküren, kendi yüzüne tükürür : Kendi gücünün üstünde bir güç ile ugrasmak isteyen kimseler sonunda kendileri ziyanli çikarlar.
Sabir acidir, meyvesi tatlidir : Bir konuda sikintili günlere katlanmak zordur. Ama dayanildigi takdirde sonuçlari güzeldir.
Saskin ördek basini birakir, kiçindan dalar : Her is, bir düsünce ile, bir plan ile yapilmalidir. Ne yaptigini iyi bilmeyen kimseler, giristikleri islerde akilci yollardan ayrilirlar.
Tas düstügü yerde agirdir : Insanin degeri bulundugu çevrede iyi bilinir.
Uzaktan davulun sesi hos gelir : Özelligini iyi bilmedigimiz is ve konularin sikintilarini da bilmemize imkan yoktur. Bazen çok zor bir konuyu çok kolaymis gibi kabul ettigimiz de olur.
Üzümün çöpü var, armudun sapi : Her konunun kendine göre ufak olumsuzluklari bulunabilir. Bir isin olumlu yönleri dururken, olumsuz olanlari üzerinde yogunlasmak dogru degildir.
Vakit nakittir : Zaman en degerli varligimizdir. Hayatimizdaki en küçük bir ani bile bosa geçirmemek lazimdir.
Yagmur yagsa kis olur, kisi halin bilse hos olur : Insanlarin etraflarina karsi davranislari, kendi sosyal durumlari ile orantili olmalidir.
Yolundan giden yorulmaz : Yapacagi isin teknigini iyi bilen, uygulamasinda deneyim sahibi olan kimse yapacagini önceden tespit eder, sonra uygular. Sonuca sikintisiz ulasir. Bunlari bilmeyenler ve uygulamayanlar deneme yanilma yöntemi ile hem çok para, hem çok zaman kaybederler. Hem de meydana çikan is arzu edilen düzeye erismez.
Zaman sana uymazsa sen zamana uy : Içinde yasanilan zamanin sartlari, bizim düsünce ve davranislarimiza uymayabilir. Kendi düsüncelerimizi kabul ettirmek için etrafimizdakiler ile sürtüsmek dogru degildir. Zamanin gidisine uymak,ona göre davranmak en çikar yoldur.
Zengin arabasini dagdan asirir, zügürt düz ovada yolunu sasirir : Varlikli kisi, parasinin ve itibarinin çoklugu ile olmayacak islerini bile kolaylikla görür. Fakir ise parasi olmadigi için en olacak isini bile bitiremez.
Ziyan olan koyunun kuyrugu yagli olur : Elden kaçirilan firsatlar küçük olsa da çok büyük görünür. Kisinin dilinden hiç düsmez. Hep büyüterek ondan bahseder